د افغانستان د اوسپنې پټلۍ ادارې د عمومي رییس او د ټرانسپورټ وزارت سرپرست محمد یما شمس ژوندلیک

​    ​

د افغانستان د اوسپنې پټلۍ ادارې د عمومي رییس او د ټرانسپورټ وزارت سرپرست محمد یما شمس ژوندلیک

ښاغلی محمد یما شمس په ۱۹۸۰ زېږدیز کال په کابل کې په یوه دینداره او روشنفکره کورنۍ کې نړۍ ته سترګې غړولې دي.

ښوونځی یې پاکستان کې بشپړ کړی دی، د کمپیوټر علومو ډیپلوم یې په ۲۰۰۲ کال کې له ساینس کالج او په سیاسي علومو کې یې په ۲۰۰۵ ز کال کې د بلوچستان له پوهنتونه سند ترلاسه کړی دی.

د ۲۰۰۷ کال په مارچ کې  د هندوستان د ماسټرۍ بورسیې په ترلاسه کولو د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت له خوا وتوانېد، چې د سوداګرۍ ادارې (MBA) په برخه کې د نړیوالې ادارې د زده کړو له موسسې نه په نوي ډهلې کې اسناد ترلاسه کړي.

ښاغلي یما شمس له ۲۰۰۴ کال راهیسې د هېواد د بیارغونې لپاره څو ځله هیواد ته سفرونه کړي دي. د افغانستان د پراختیا د ملي ستراتیژی پروګرام (ANDS) ) د پراختیا لپاره یې د ښارجوړونې وزارت او کندهار ولایت ته تخنیکي مشورتي ملاتړ وړاندې کړی او د لومړي ځل لپاره یې په کندهار کې د مرستندویه بنسټونو په مرسته د معلوماتي ټکنالوژۍ د زده کړې په برخه کې د ښځو مرکز جوړ کړ.

نوموړی په ۲۰۰۵ ز کال کې کابل ته ستون شو او د ښارجونې وزارت د دفتر په ریاست کې یې دنده پیل کړه. همدار راز یې په وزارت کې د ظرفیت په رامنځته کولو، د پروژو په پلانولو او مدیریت او د افغانستان د اسلامي جمهوریت د عالي مقام تر رهبرۍ لاندې د کمېسیون د منشي په توګه د DDR په عالي کمېسیون کې ددې وزارت د استازي په توګه دنده ترسره کړې ده.

ښاغلي شمس د ۲۰۰۵ کال په سپتمبر کې د ټولګټو وزیر  د دفتر او پارلماني چارو مسول وټاکل شو. نوموړي د لېږد رالېږد د بنسټونو او ډونرانو د همغږۍ په موخه د پانګې د جذب لپاره له وزارتونو او ملي او نړیوالو نهادونو سره  د وزارت د استازي په توګه دنده ترسره کړې ده.

ښاغلی شمس په ۲۰۰۷ کال کې یو ځل بیا د ټولګټو وزارت د مالي او اداري چارو د سترسلاکار په توګه دنده پیل کړه، چې په تخنیکي او حقوقي برخو، اقتصادي او مالي تحلیلونو، ظرفیت لوړونې، د تدارکاتو د تطبیق د میکانیزم په رامنځته کولو او د داخلي او بهرنیو سلاکارانو په رهبري کولو کې مهم رول ترسره کړ.

په ۲۰۰۸ کال کې د اداري اصلاحاتو او ملکي خدماتو د خپلواک کمېسیون له لارې د ټولګټو وزرات د اصلاحاتو د تطبیق واحد (RIMU ) مسول شو، چې د ظرفیت لوړولو، سیستم جوړونې، اصلاحلاتو، سازمان جوړونې او په ټولګټو وزارت کې له ډونرانو سره په مالي او تخینکي چارو کې د همغږۍ په پایله کې په دې وتوانېد، چې په بېلابېلو برخو لکه د وزرات د تشکیلاتو په طرحه او تنظیم، د بشري منابعو د ریاست په رامنځته کولو،  د اوسپنې پټلۍ د ریاست د تشکیلاتو په منظورۍ، له پي آر آر نه د رتبو نوي سیستم ته د ریفورم په تطبیق او نورو برخو کې رغنده رول ولوبوي.

ښاغلی شمس په ۲۰۱۰ کال کې د ټولګټو وزرارت د ظرفیت لوړونې ادارې د رییس په توګه وګومارل شو، چې د ټولګټو وزارت په چوکاټ کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ ادارې طرحه او تشکیل، د جمهوري ریاست له عالي مقام سره په مشوره د ملي لابراتوارونو رامنځته کول، د عوایدو د لوړولو او د لګښتونو موثریت ، د حق العبور ریاست طرحه او تشکیل، له ډونرانو په ځانګړې توګه له ناټو او ایساف ځواکونو او ددې برخې له رهبرۍ سره په همغږۍ د کاري قوې بیا رغونه او فعالیت، د مقررو او تګلارو نهايي کول، د انجنیری په برخه کې اجراات، ظرفیت جوړونه او نورموارد یې عمده فعالیتونه او لاسته راوړنې بلل کېږي.

د ښاغلي یما شمس د ډېرو لاسته راوړنو له امله نوموړی په ۲۰۱۲ کال کې د ټولګټو وزارت په چوکاټ کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ د رییس په توګه په مافوق رتبه بست کې په دنده وګومارل شو، چې د هڅو په پایله کې یې د اوسپنې پټلۍ په برخه کې د سیمه ییز اتصال په موخه د افغانستان له اقتصادي شورا نه د ادارې د منظورۍ اخیستل، ۲۵ کلن پراختیايي پلان، قانون، مقررات او تګلارې، د امکان سنجونې له ۳۲۰۰ کیلو متر ډېرو مطالعاتو ترسره کول، د پراختیايي پلان پر اساس سروې او ډيزاین، د عوایدو ډېر لوړول، د UIC، OSJD، ASEAN او COTIF په سازمانونو کې د غړیتوب ترلاسه کول، د حیرتان، مزار، تورغونډۍ او اقینه پروژو تطبیق، د منځنۍ اسیا او نورو هېوادونو سره په همغږۍ د اوسپنۍ پټلۍ د ټولو چارو مدیریت او له هغو سره د غوره اړیکو رامنځته کول، د ولایتي دفترونو فعالول او دیته ورته نورې کړنې ترسره کول چې دا کړنې له نورو هېوادونو سره د افغانستان د سوداګریزو، ټرانزیټي او اقتصادي اړیکو د پیاړتیا لامل شوی دی.

ښاغلی یما شمس په ۲۰۱۶ کال کې په خارج رتبه بست کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ د خپلواکې ادارې د عمومي رییس په توګه په دنده وګومارل شو. دغه راز ښاغلي شمس په ۲۰۱۹ کال کې د نورو مسوولیتونو تر څنګ د سرکونو ملي ادارې سرپرستي هم پر غاړه لرله.

په تېرو کلونو کې ښاغلي شمس بېلابېلو هېوادونو ته د  ادارې د لومړۍ درجې مسوول په توګه سفرونه کړي دي، چې په پایله کې یې د سیمې د اتصال او سوداګریزو او ټرانزیټي اړیکو د پیاوړتیا په موخه د منځنۍ اسیا او نورو هېوادونو سره بېلابېل هوکړه لیکونه لاسلیک کړي دي. همدارنګه سلګونه افغانانو ته په بېلابېلو هېوادونو کې د تخنیکي لوړو زده کړو زمینه برابره شوې ده.

ښاغلي شمس د ټرانسپورټ سکتور او د افغانستان حکومت په استازیتوب د ټرانسپورټ سکتور د پیاوړتیا، غوره حکومتولۍ، رهبرۍ، د تجربو شریکولو او سیمیز اتصال په موخه په ډېرو ملي او نړیوالو پروګرامونو او کنفرانسونو کې ګډون کړی دی.

همدارنګه نوموړي په بېلابېلو تخصصي ښوونیزو پروګروامونو او سیمینارونو کې د ګډون په موخه امریکا، جاپان، فرانسه، سنګاپور، چین، بروکسل، هندوستان او نورو هېوادونو ته رسمي سفرونه کړي دي.

په تېرو کلونو کې یې د هڅو او زحمتونو په پایله کې د جمهوري ریاست د عالي مقام د دوو لومړیو درجو ستاینلیکونو د ترلاسه کولو ترڅنګ له بېلابېلو ادارو او سازمانونو څخه لسګونه ستاینلیکونه ترلاسه کړل. همدارنګه په ۱۱/۷/۱۳۹۶ نېټه وتوانېد، چې د میرمسجدي خان عالي دولتي مډال د افغانستان د جلالتماب ولسمشر له خوا ترلاسه کړي.

د اوسپنې پټلۍ ادارې عمومي رییس یما شمس پر اوسنۍ دندې سربېره په ۹/۱۱/۱۳۹۸ نېټه د ټرانسپورټ وزارت د سرپرست په توګه وګومارل شو.